0236 3827111 (203)

Kiến trúc: nghệ thuật định hình không gian sống


Kiến trúc: nghệ thuật định hình không gian sống

Kiến trúc không chỉ là việc dựng nên những bức tường và mái nhà. Đó là cách con người biến nhu cầu ở, làm việc, học tập và gặp gỡ thành những không gian có hình dáng, ánh sáng và cảm xúc. Một công trình tốt có thể khiến ta thấy bình yên khi bước vào, trong khi một công trình tồi có thể gây mệt mỏi dù được xây bằng vật liệu đắt tiền.

Ba tiêu chí nền tảng

Từ hơn hai nghìn năm trước, kiến trúc sư La Mã Vitruvius đã tóm tắt giá trị của một công trình thành ba điều: bền vững, tiện dụng và đẹp. Cho đến nay, ba tiêu chí này vẫn là thước đo cơ bản. Công trình phải đứng vững trước thời gian và thiên nhiên, phải phục vụ đúng mục đích sử dụng, và phải mang lại cảm giác thẩm mỹ cho người nhìn lẫn người dùng.

Kiến trúc phản chiếu thời đại

Mỗi giai đoạn lịch sử để lại dấu ấn riêng trong hình khối. Các nhà thờ kiểu Gothic với vòm nhọn và cửa kính màu thể hiện niềm tin tôn giáo và kỹ thuật xây đá bậc thầy của châu Âu thời trung cổ. Đầu thế kỷ XX, trường phái Bauhaus và những kiến trúc sư hiện đại như Le Corbusier đề cao công năng, loại bỏ trang trí rườm rà, đón nhận bê tông, thép và kính. Mỗi công trình vì thế vừa là nơi ở, vừa là một trang ghi chép về cách xã hội đương thời nghĩ và sống.

Kiến trúc và khí hậu: bài học cho Việt Nam

Ở nơi có khí hậu nóng ẩm như Việt Nam, kiến trúc phải trả lời những câu hỏi rất cụ thể: làm sao đón gió, che nắng, chống mưa lớn và hạn chế dùng điều hòa. Ngôi nhà truyền thống với hiên rộng, mái dốc và sân trong đã giải quyết khá tốt những vấn đề này từ lâu. Ngày nay, nhiều kiến trúc sư trong nước quay lại với cây xanh, giếng trời, hệ thống thông gió tự nhiên và mặt tiền che nắng để tạo ra những ngôi nhà vừa hiện đại vừa dễ chịu, tiết kiệm năng lượng. Những căn nhà ống chật hẹp ở đô thị cũng được cải tạo bằng khoảng trống, ánh sáng và vườn nhỏ để người ở có thêm “khoảng thở”.

Công nghệ và trách nhiệm với môi trường

Phần mềm mô hình hóa thông tin công trình (BIM), mô phỏng ánh sáng và gió, cùng các vật liệu mới giúp kiến trúc sư thiết kế chính xác hơn và dự đoán hiệu quả năng lượng trước khi xây dựng. Song công nghệ chỉ có ý nghĩa khi đi cùng trách nhiệm: dùng ít vật liệu hơn, tái sử dụng công trình cũ khi có thể, và thiết kế để một tòa nhà phục vụ con người trong nhiều thập kỷ chứ không chỉ vài năm.

Kết luận

Kiến trúc tốt không nằm ở việc gây ấn tượng bằng hình dáng lạ mắt, mà ở chỗ biết lắng nghe con người, khí hậu và bối cảnh nơi nó ra đời. Khi ba yếu tố bền vững, tiện dụng và đẹp hòa làm một, một công trình sẽ trở thành nơi người ta muốn ở lại, và đó cũng là điều làm nên giá trị lâu dài của nghề kiến trúc.